آیا تا به حال فکر کردین چی باعث میشه یه آدم توی زندگی خوشحال باشه؟ پول؟ موفقیت؟ تحصیلات؟ من طناز فرازی هستم و امروز در سایت طناز و شما میخوایم یکی از جامعترین و طولانیترین تحقیقات علمی دربارهٔ خوشحالی رو بررسی کنیم که نتیجهٔ شگفتانگیزی داره: روابط معنادار کلید خوشحالی و سلامتی ما هستند.
تحقیق معروف دانشگاه هاروارد
فکر میکنم که دیگه هممون در مورد این تحقیق معروف دانشگاه هاروارد شنیدیم که بیشتر از ۷۵ سال ادامه داشته و فکر کنم هنوزم داره. اومدن میخواستن ببینن که خوشحالی در چه آدمهایی از همه بیشتره و آیا این خوشحالی ربطی به سلامتی داره یا نه.
سالها این تحقیق ادامه داشته. یه گروهی رو اومدن انتخاب کردن که از خانوادههای شناختهشده و تحصیلکرده و بسیار پولدار بودند که همه هم تقریباً بچههایی بودند که دانشگاههای عالی میرفتن. یه گروهی هم انتخاب کردن که کاملاً مخالف – مادر پدراشون بعضیا معلوم نبوده کین، بعضیا معتاد بوده مادرش، بعضیا پدرش اینجوری بوده، تحصیلات نداشتن و وضع مالی خوبی نداشتن.
اینا رو سالها دنبال کردن که ببینن چه چیزهایی توی میزان این خوشحالی ما که ربط مستقیم داره با سلامتیمون، تاثیر داره.
نتیجه جالب تحقیق درباره خوشحالی در زندگی
بعد از سالها تحقیق که بسیار هم تحقیق جامعی بوده – از همه نظر چک میکردن، با اطرافیان صحبت میکردن، متوجه شدن که فقط از من شخصاً سؤال نمیکردن، از همسر من میپرسیدن، از بچهها میپرسیدن، از دوستان میپرسیدن – متوجه شدند که هرچی تعداد روابط معنادار در زندگی یک نفر بیشتر بوده، میزان خوشحالیش بیشتر بوده. و هرچی میزان خوشحالیش بیشتر بوده، آدم سالمتر و سلامتتری بوده، دیرتر دچار آلزایمر و دیمنشیا شده یا اصلاً نگرفته، خیلی از فاکتورهای خونیش خوب بوده، دچار بیماریها نشده، یا اینو دیرتر گرفته، مریض شده زودتر حالش خوب شده.
ربطی هم به پول و موقعیت اجتماعی و درسی که خوند و اینا نداشته. ربط به تعداد روابط معنادار در زندگیش داشت.
نقش پول در خوشحالی
اولین سؤالی که پیش میاد و در ایران معمولاً همه بلافاصله میگن اینه که: نه یعنی چی ربط به پول نداشته؟ حتماً به پول ربط داره!
خیلی تحقیقای دیگهای در مورد پول انجام شده که اومده نشون داده ما وقتی یک مینیممی نه برای رفاه – رفاه نیست، مینیممو – داریم، یعنی انقدر داریم که یه سقفی بالای سرمون باشه (حالا چه کوچیک باشه چه بزرگ باشه، چه اجارهای باشه چه خریده باشیم) و غذامون اوکیه (نه اینکه بهترین غذا رو بخوریم، یعنی گرسنه نیستیم، غذامون خوبه) و یک سری چیزایی که مایحتاجهای اولیهٔ زندگی – مثلاً اگه یهو مریض بشیم میتونیم بریم دارو بخریم بخوریم – این رو اگه داشته باشیم، از اون به بعد پول در میزان خوشحالی ما تاثیری نداره. اینا تحقیقایی که صرفاً راجع به پول انجام شده.
بنابراین کسایی که میان – این خیلی هم مد شده، من میبینم تو اینستاگرام میگن که «نه، کی گفته پول خوشبختی نمیاره؟ پول خوشبختی اگه نمیاره، بیاین پولاتونو بدین به من، شما برین بدون پول خوشبخت باشین!» – نه! پول رفاه میده و رفاه یک بخش خیلی خیلی کوچیکی از خوشبختیه، خیلی کوچولو. و اون حس خوشبختی قسمت خیلی خیلی کوچیکی از احساس خوشحالیه. اینا با هم متفاوتن، با هم فرق دارند.
اشتباه ما اینه که بدون داشتن سواد لازم – چون فقط بلاگریم یا فقط یه سری فالوور پیدا کردیم، یا اصلاً کارمون یه چیز دیگه است – میام میشینیم میخوایم راجع به چیزهای روانشناسی صحبت کنیم، به اشتباه میام اینا رو قاطی میکنیم، از کلمات اشتباه استفاده میکنیم و بعد یک جامعهٔ بزرگی رو میندازیم توی یک مسیر و یک چاهی که اذیت میشن و سرخورده میشن و حس خوبی بهشون دست نمیده.
پس این قسمت راجع به پولش: بعد از این همه سال تحقیق که بسیار تحقیق جامع و کاملیه که میگه هرچی تعداد روابط معنادار در زندگی ما بیشتر باشه، ما آدم خوشحالتری هستیم. هرچی خوشحالتر باشیم، سلامتیمون بهتره، خلاقیتمون بیشتره، خوشبختیمون بیشتر میشه. یعنی اون به همهٔ اینا ربط داره، مثل یه چتر خوشحالی که همهٔ اینا رو میگیره زیر خودش.
امیدوارم این مطلب تا اینجا براتون مفید بوده باشه. اگه به موضوعات روابط بین آدمها علاقه دارید، در بخش آموزشهای رایگان، مطالب متنوع دیگهای هم هست که هر کدوم به یکی از چالشهای روابط میپردازن. دعوتتون میکنم که با استفاده از لینکهای پایین بقیه مقالات رو هم مطالعه کنید:
- تو دوران پریود چجوری با خانمها رفتار کنیم؟
- جایگزین های تنبیه برای بچه ها کدامند؟
- رابطه خانمها با مردان متاهل
- چجوری کاریزماتیک باشیم؟
- علت عصبی بودن کودک دو ساله
- قضاوت عجولانه
- چجوری با همسرمون مرزها رو رعایت کنیم؟
- چرا نباید در روابط حسابکتاب نگه داریم؟
- ما در مقابل بچههامون چه مسئولیتی داریم؟
رابطهٔ معنادار یعنی چی؟
حالا روابط معنادار یعنی چی؟ من این حرفو قبلاً هم زده بودم توی پست کوتاه گفته بودم. خب، ما کسی، آدمی رو پیدا نمیکنیم که باهاش بریم تو رابطه، تقصیرمون چیه؟ یعنی هیچوقت خوشحال نیستیم؟
نه! رابطهٔ معنادار با رابطهٔ عاطفی بین دو تا جنس مخالف متفاوته. اون هم میتونه جزو روابط معنادار باشه، ولی منظور این تحقیق از روابط معنادار همه رو شامل میشه. روابطی که من ممکنه با بچهام رابطهٔ معنادار دارم، با دوست پسرم دارم، با همسرم دارم، نمیدونم با مادرم، خواهرم، یه دوست، همکار، دوستای خارج از این دایره.
تعریفش چیه؟ تعریف رابطهٔ معنادار رابطهایه که توش من احساس امنیت میکنم. یعنی خیالم راحته که من هر کاری که بکنم یا انجام ندم، از طرف شما قضاوت نمیشم. شما میشینید حرف منو گوش میکنید، ممکنه راهنماییم کنین، ولی قضاوتم نمیکنین. تو دلت نمیگی «وای چه آدم بدی، من دیگه باهاش حرف نزنم، حذفش کنم، رابطمو کم کنم. حالا که اینجوری شد، رابطمو زیاد کنم». شما هستی.
حالا ممکنه یکسری کارای منو تایید بکنی، یکسری رو تایید نکنی، اما قضاوتم نمیکنی. اینا با هم فرق داره. یعنی من اگه دوست شما هستم و شما میای پیش من میشینی میگی که من رفتم به همسرم خیانت کردم، من قضاوتت نمیکنم که «چقدر آدم بدی هستی». من میشینم حرفات رو میشنوم و بعد بهت میگم ببین، مثلاً این کاری که کردی کار خوبی نیست، چرا این کارا رو کردی؟ به چه دلیل اینجوری شد؟ کمکت میکنم، قضاوتت نمیکنم. این یکیشه.
دومیش اینه که من خیالم راحته که شما هستی. یعنی چی؟ یعنی اینکه اگر من الان این گوشی تلفنو بردارم و به شما زنگ بزنم و شما اون طرف آزادی – حتما تلفن آزادی نه، اینکه هر وقت زنگ میزنم برداری – شما حتما تلفن رو جواب میدی که ببینی چه خبره، چه جوریه. ممکنه ۶ ماه باهات صحبت نکنم.
رابطهٔ معنادار معنیش این نیستش که ما هر روز به هم تکست میدیم یا زنگ میزنیم یا حرف میزنیم. من یه دوستی دارم و بسیار بسیار نزدیکم بهش، یکی از نزدیکترین آدمهای زندگیمه. ممکنه سه ماه، چهار ماه همو نبینیم، شایدم بیشتر. ممکنه یهو سه هفته صحبت نکنیم، تکست نزنیم، ولی جفتمون میدونیم که اگر بخوایم، اون طرف اونجاست. متوجه منظورم میشین؟ به تعداد نیست، کیفیتش مهمه.
یکی از خصوصیتهای دیگش اینه که من به شما اعتماد کامل دارم. اینا همه همون احساس امنیته هم که تو رابطهها اعتماد کامل داریم که وقتی میام یک حرفی رو به شما میزنم، اون حرف همون جا میمونه، هر چقدر خوب، هر چقدر بد.
این احساس امنیت و اعتماد یه چیز دوطرفهست که هرچی بیشتر بهش بدیم، بیشتر پسش میگیریم. دقیقاً همونطور که در مقالهٔ آیا میشه آدما رو تغییر داد؟ توضیح دادیم، احساسات و رفتارها یه تأثیر دوطرفه رو هم دارن:
از نظر احساسی، وقتی به طرف امنیت بیشتر میدم، میگم حالشو خوب میکنه، راحتتر میشه، هم گاردهاشو بیشتر نسبت به من میاره پایین، هم اون در مقابل بیشتر به من توجه میکنه، اونم قدردانی میکنه، اونم عشقشو به من بیشتر میکنه. یه چیز دوطرفهست. پس احساس یک آدم رو میتونیم اینجوری در جهت مثبت یا برخلافش… مثلاً یه کسی خیلی خیلی منو دوست داشته، با هم ازدواج کردیم، بعد از ۶ ماه من بیتوجهی میکنم، کارهایی رو که قبلاً میکردم انجام نمیدم، یکی دو بار توهین میکنم، بهش اهمیت نمیدم، زمان باهاش صرف نمیکنم. خب اونم کمکم از نظر احساسی عوض میشه، اونم سردتر میشه، اونم توجه نمیکنه، اونم کمکم قدردانی نمیکنه، اونم سعی نمیکنه بشینه با من صحبت کنه. اینا دوطرف هست. خوب باشه رو طرف تأثیر میذاره، بهترش میکنه. بد باشه رو طرف تأثیر میذاره، شدتشو میاره پایین.
پس توی روابط معنادار این تأثیر دوطرفه خیلی قویتره، چون ما به همدیگه اعتماد داریم، حمایت میکنیم و این باعث میشه رابطه قویتر و پایدارتر بشه.
یکی از خصوصیتهای دیگش اینه که من خیالم راحته که اگر از شما کاری رو بخوام و در توان شما باشه، شما اونو انجام میدین. نه اینکه من هر کاری از طرف بخوام، انجام میده، اگر انجام نداد پس نه، این رابطهٔ معنادار نیست. اگر در توانتون باشه!
شما امروز به من زنگ میزنین میگین که من الان برام یه کاری پیش اومده، مثلاً دوست دارم فلان چیزو بخرم، بیا با هم بریم. منم مثلاً بچه دارم، بچهام سر یه جلسهٔ امتحانه، بهم گفته همون ساعتی که شما میخواین برین بیرون «بیا منو بردار» چون فردا، میام، امتحان مهم دارم، سریع باید برسم خونه. شما خیلی دوست خوب من هستی، ولی من نمیتونم اینو بذارم و بیام. و شمام ناراحت نمیشید. چرا؟ چون تو روابط معنادار شناخت ما از همدیگه هم خیلی خوب و عالیه. ما اینقدر خوب همدیگرو میشناسیم که میدونیم این طرف چرا الان داره این کار رو انجام میده؛ اونموقعی هم که نمیدونیم، میریم خیلی رک ازش میپرسیم، چون نه ازش میترسیم و نه باهاش رودروایسی داریم. مثلا اگه من یک مبلغی رو نیاز داشته باشم و به شما بگم، اگه داشته باشید بلافاصله به من میدید و از من نمیپرسین «چرا میخوای؟» «کی به من اینو پس میدی؟» «حالا نه!»؛ میدونم داشته باشی برام انجام میدی و اگه میگی نه، حتماً یه شرایطی داری که نمیتونی، ولی خیالم راحته که اگر بتونی انجام میدی. و میگم اون اعتماده هست و من به حرفت مطمئنم. لازم نیست برم تحقیق کنم که «داره راست میگه، داره دروغ میگه؟» نه!
رابطهٔ معنادار با هر آدمی ممکنه
پس رابطهٔ معنادار میشه با هر آدمی تو زندگی ما باشه. و یکی هم نیست. یعنی هرچی تعدادش بیشتر، ما خوشحالتر. ولی خب متأسفانه چون ساختن روابط معنادار سخته و انرژی زیادی میبره، و نگه داشتنشم سخته – چون من وقتی با یه کسی یک رابطهٔ معنادار دارم، یعنی در مقابل اون آدم مسئول هم هستم، یه سری کارا رو اگه بتونم انجام میدم، حضور دارم تو غم و ناراحتیش، شریکم، حواسم بهش هست، قضاوتش نمیکنم – اینا کار آسونی نیست.
بنابراین معمولاً اینجوری نیستش که ما یهو بتونیم ۲۰ تا، ۳۰ تا رابطهٔ معنادار داشته باشیم. دو تا، سه تا، چهار تا، پنج تا، شش تا، نهایتش ۹ تا، ۱۰ تا، بیشتر نمیشه. اگه هیچی نداشته باشیم، خوشحال نیستیم. دوتا داشته باشیم، ۵۰ درصد خوشحالیم. ۴ تا داشته باشیم، ۸۰ درصد خوشحالیم. ۶ تا داشته باشیم، ۱۰۰ درصد، آدم خوشحالیم.
با هر کسی هم میشه. ربطی هم به میزان دیدن، حرف زدن، تکست زدن نداره. ربطی به زن و مرد بودن و جنسیت نداره. با رابطهٔ عاطفی متفاوته.
ممکنه که رابطهٔ عاطفی من هم جزو یکی از روابط معنادار زندگیم باشه، چون هم با شما احساس امنیت میکنم، هم اعتماد دارم، هم خیالم راحته، هم شما هستی، هم قضاوتم نمیکنی. ممکنم هست نباشه! ولی میگم با هر شخصی، در هر سن و سالی، و با هر جنسیتی، و با هر نوع رابطه – فامیلی، خونی، کاری – میتونه این رابطهٔ معنادار پیش بیاد. با رابطهٔ عاطفی متفاوته.
ویژگیهای روابط معنادار
در رابطهٔ معنادار ما احساس امنیت میکنیم، طرف مقابل ما رو خوب میشناسه، ما اونو خوب میشناسیم، قضاوت نمیکنیم، حضور داره، خیالمون ازش راحته، میدونیم اگه بتونه و کاری را ازش بخواهیم برامون انجام میده، حمایتمون میکنه، پشتمونه، ما پشتش هستیم. دوطرفم هست. و این در خوشحالی ما و بنابراین در سلامتیمون، در میزانی که خوشبختی رو حس میکنیم، در میزان خلاقیتمون بسیار بسیار بسیار تاثیر داره.
تحقیقشم گفتم مال دانشگاه هارورده. در تِدِکس راجع بهش صحبت کردن. تِدِکس هم ترجمهٔ فارسی داره، میتونین برین اونم ببینین. توسط یکی از پروفسورهایی هم که جزو گروه دومی بوده – چون این خیلی تحقیق طولانیه، ۷۰-۸۰ ساله بوده، طبیعتاً گروه اول نمیتونستن کامل ادامش بدن – این آقایی که میان و صحبت میکنند در مورد این تحقیق توی تِدِکس، جزو گروه دوم از اون پروفسورهایی بودند که این تحقیق رو دیدن و مطالعات و نتایجشو دیدن و اومدن راجع بهش صحبت میکنن. پیشنهاد میکنم که ببینین، روی یوتیوب هست.
اگه نکتهای براتون مبهم باقی مونده یا کنجکاوید بیشتر بدونید، حتماً سوالتون رو تو کامنتها برام بنویسید. سوالاتتون رو میبینم و پاسخ رو به صورت صوتی تو بخش «پرسش و پاسخ» سایت منتشر میکنم تا یک گفتگوی عمیقتر و زندهتر با هم داشته باشیم.
راستی، داخل سایت برای کلی موضوعات مهم دیگه هم مقاله داریم و میتونید با استفاده از لینکهای پایین به اونا دسترسی داشته باشید:
