من معلم زبانم و با شاگردهای نوجوان ۱۲ تا ۱۴ ساله مشکل دارم. سر کلاس خیلی شیطنت می‌کنن و حرف‌های رکیک می‌زنن. نمره کم کردن فایده نداره. چطور کلاسم رو کنترل کنم؟

سوال کامل مخاطب: من توی آموزشگاه معلم زبان هستم. توی برخورد با بچه‌های ۱۲ تا ۱۴ ساله خیلی مشکل دارم و کنترلشون رو نمی‌تونم انجام بدم. بعضی بچه‌ها زیادی شیطون هستن، اصلاً گوش نمی‌دن و پیوسته در حال صحبت کردن هستن؛ یا می‌خوان بیرون برن و چیزی بخرن و یا آب بخورن.
ما برای تدریس یک پروسه‌ای داریم و باید اون رو دنبال کنیم، ولی همیشه ۲ تا ۳ تا پسربچهٔ حرف‌ گوش‌ نکن و بعضاً بسیار بی‌ ادب که به هم حرف‌های رکیک می‌زنن، سر کلاس هستن که نظم رو مختل می‌کنن و من پیوسته در حال تذکر دادن هستم. تنها ابزار کنترل نمره‌ست که اون هم واقعاً چندان موثر نیست. من باید بتونم جدی و هم دوستانه باشم. خیلی چالشی هست. ممنون می‌شم اگر نکاتی به نظرتون می‌رسه برام بگین.
پاسخ: دکتر طناز فرازی
سلام. اتفاقاً من هم وقتی سنم خیلی کم بود، توی آموزشگاه زبان تدریس می‌کردم؛ چون فوق‌ لیسانس اولم در زمینهٔ آموزش بوده و بعداً روانشناسی خوندم، خیلی راحت می‌تونم بهتون کمک کنم.
بچه‌های ۱۲ تا ۱۴ ساله چون توی سن بلوغ هستن، انرژی خیلی‌ خیلی زیادی دارن و خیلی چیزا رو هم می‌خوان تجربه کنن؛ نتیجه‌ش می‌شه شیطنت بالا، لجبازی، حرف گوش ندادن و گاهی بی‌ادبی کردن.
اولین راه اینه که اصلاً بهشون توجه نکنین. بچه‌ای که این کارا رو می‌کنه، اون توجه خاص رو می‌خواد؛ به‌ خصوص توی کلاس‌ها چون می‌خواد به بقیه بگه که من قوی هستم، قدرتمندم و تعیین‌کننده هستم. وقتی بتونه شما رو کنترل کنه و توجه شما رو جلب کنه، یعنی توجه کل کلاس رو داره. وقتی شما یه بحثی رو قطع می‌کنین که مثلاً به علی تذکر بدین، تمام حواس کلاس پیش علی می‌ره و به علی یک حس قدرتمندیِ بسیار زیاد دست می‌ده.
برای همین اولین راه که باید استمرار هم داشته باشه و با دفعهٔ اول و دوم کار نمی‌کنه اینه که توجه نکنین. باید این روش رو دو-سه هفته اجرا کنین. کم‌کم می‌بینن نه، از این طریق نمی‌شه توجه شما به بقیهٔ کلاس رو گرفت و خودشون عقب می‌مونن؛ شما هم درس رو تکرار نمی‌کنین و تموم می‌شه می‌ره. گاهی اوقات وقتی این کار رو می‌کنیم، بچه‌های دیگه هم شروع می‌کنن به تذکر دادن که «ای بابا، ساکت شو دیگه، حرف نزن»؛ که خب چه بهتر، چون وقتی اونا بگن اثرش بیشتر خواهد بود.
روش دوم اینه که برای تدریس زبان از چیزهایی کمک بگیرین که برای این بچه‌های شیطون مهمه مثلاً گیمرن. شما وقتی می‌خواید یه قسمتی رو توی ترجمه یا یه گرامر خاصی یاد بدین، از یوتیوب‌هایی که خیلی معروفن استفاده کنین.
یوتیوبرهایی داریم که گیمر هستن، دائم پست‌های جدید می‌ذارن و در حال گیمینگ صحبت می‌کنن. اون رو سر کلاس بیارین و با اون شروع کنین به یاد دادن. تمام حواس بچه می‌ره اونجا و تازه احساس می‌کنه چه معلم باحالی داره که رفته مثلاً ماشین، گیم، فوتبال یا مسابقه‌های جام‌جهانی رو آورده. این روش هم در کنترل این بچه‌ها خیلی موثره.
روش‌های تنبیهی مثل تذکر دادن یا نمره کم کردن کار نمی‌کنه، چون لجبازی بچه رو بیشتر می‌کنه و بعد از یه مدتی هم ترس بچه ازش می‌ریزه دیگه هیچی.
یه روش دیگه هم اینه که نه جلوی بقیه که بچه اون حس قدرت رو بگیره، بلکه وقتی کلاس تموم می‌شه، به اون بچه بگید بمونه. خیلی دوستانه بهش بگین: «اصلاً مهم نیست تو می‌خوای حرف بزنی یا نزنی، می‌خوای زبان یاد بگیری یا نگیری. من که نه در آینده‌تم، نه مامانتم». یعنی اول این‌جوری می‌کشینش پایین که «تو اصلاً برای من مهم نیست آینده‌ت یا اینکه چه اتفاقی برات بیفته».
بعد بهش می‌گین: «ولی برای خودت اگر زبان ندونی، اون‌ وقت این اتفاقات میفته؛ اینجا عقب می‌مونی، به این نمی‌رسی و اینو از دست می‌دی. این رو خودت می‌دونی دیگه؛ من فقط بهت گفتم». بعد ازش رد بشین و برین. بچه اون موقع ممکنه یه قیافه بگیره و بره، ولی اینا تو ذهنشون می‌مونه و هی تکرار می‌شه؛ به‌ خصوص که شما به‌ صورت غیرمستقیم غرورش رو یه خرده شکوندین و این روی جنس مذکر خیلی تاثیر می‌ذاره. از این روش‌ها می‌تونین استفاده کنین.