سوال کامل مخاطب: آیا خواهر و برادرِ یک بچه، وظیفه دارن به پدر و مادرشون در نگهداری از خواهر و برادر کوچیکشون کمک کنند؟ (البته خواهر و برادر نوجوانی که توانایی داشته باشن).
پاسخ: دکتر طناز فرازی
بچه ما، حتی بچه نوجوان، وظیفهای نداره که بخواد بیاد به منِ مادر یا منِ پدر در انجام کاری کمک کنه. اگر بچه جوری بزرگ شده که خودش دوست داره، دیده که من به بقیه دائم کمک کردم، هوای بقیه رو داشتم و الان توش نهادینه شده و دوست داره به من کمک کنه، هیچ اشکالی نداره؛ اما این مسئله رو ما باید متوجه بشیم که ما بچه به دنیا نمیاریم برای اینکه بعداً عصای دستمون بشه، بعداً بهمون برسه، بعداً هوامونو داشته باشه یا بعداً تو کارِ خونه بهمون کمک کنه. نه!
مسئولیت یکسری کارها با منه. اگر کمکی بهم بشه، چه بهتر؛ اگر به من کمک نشه، معنیش این نیستش که بچهام بچه بدیه، یا بچه خوبی نیست، یا با بچههای دیگه فرق داره، یا خوش به حال مامانهای دیگه، یا من تربیتم اشتباه بوده؛ اصلاً و ابداً. آدم چون بسیار بسیار زیاد بچه رو دوست داره و دوست داره بچهدار بشه و موقعیت زندگی کردن تو این دنیا رو به یک شخص دیگه بده، بچهدار میشه.
و بعد هم بر طبق وظایفی که با اسم مادری و پدری براش تعریف شده، یکسری کارها رو در حد توانش برای اون بچه انجام میده و بعد هم اجازه میده که اون بچه خودش بره تجربه کنه، بال و پر بگیره و جدا بشه. اگر رابطه عاطفیمون جوری هست که بچه زنگ میزنه، سر میزنه و میاد و میره، چه بهتر، چقدر عالی! اگر اونجوری نیست که این کارا رو بکنه، اصلاً عذاب وجدانِ «من خوب تربیت نکردم»، «اون بچه خوبی نبود»، «ژنتیکش اینجوری بود»، «اصلاً به خانواده مادریش رفته»، «این بچه اصلاً به خانواده پدریش رفته» یا «ما اینجوری بودیم» رو نباید بگیریم؛ اصلاً این حرفا رو نداریم.
بچه رو من به دنیا میارم، بهش محبت میکنم، یه سری لذتها میبرم از داشتنِ بچه و یکسری کار هم برای این بچه انجام میدم. حالا اگه یه بچه، بهخصوص بچه نوجوان داریم، (ببینین بچه نوجوان تو یه سنّیه که شرایط فیزیکیش و هورمونیش داره عوض میشه، چه دختر و چه پسر؛ حساستره، زودرنجتره، زود مضطرب میشه، زود عصبانی میشه) رفتار باهاش احتیاج به دقت بیشتری داره.
اگر هم دلم میخواد به من کمکی کنه، ازش خواهش میکنم که: «امروز کارای من خیلی زیاده، میشه یه ساعت مراقب برادرت باشی؟» و بعد هم بابت کاری که کرده (نه اینکه آدم رشوه بده)، بعد از دو سه بار، یک نوع قدردانی، محبتی، تشکری، اصلاً کلامی، «مرسی»، «خیلی ممنون»، غذایی که دوست داره براش درست کنیم، میوه رو پوست بکنیم ببریم تو اتاقش… یه کاری میکنیم که بهش بگیم: «متوجهم وظیفه شما نبوده، ولی شما به من کمک کردی و این کار رو برام انجام دادی.»
اما نه، حق با شماست و وظیفه بچه نیست که این کار رو انجام بده.
