سوال کامل مخاطب: من یک دختر ۱۸ ماهه دارم. دخترم از اسباببازیهایی که صدا میدن بهشدت میترسه و گریه میکنه. تا چند وقت پیش با این اسباببازیها بازی میکرد و هیچ مشکلی نداشت، اما الان یه مدته که خیلی یکدفعهای ترسش نسبت به این چیزا زیاد شده. حتی سوار ماشینهایی که تو پارک صدا میدن و حرکت میکنن یا هر چیز صداداری نمیشه. با اینکه این ترس رو از بچگی نداشت، میخواستم ببینم این مشکل رو چجوری میتونم برطرف کنم؟
پاسخ: دکتر طناز فرازی
از بچگی که نداشته؛ چون شما الان به من گفتین که تا چند وقت پیش با این اسباببازیها بازی میکرده و الان دیگه بازی نمیکنه. پس مشکلی که از بچگی بخواد وجود داشته باشه، نیست.
در مورد اینکه یهو خوشش نمیاد، خب ما مثل همهٔ آدما هستیم. شما چقدر دیدین یه نفر اصلاً چیزای ترش دوست نداره، ولی یه دفعه سلیقهش و ذائقهش عوض میشه و چیز ترش میخوره؟ یا مثلاً خیلیا یه غذایی خاص مثل آلبالوپلو یا خورش آلو رو نمیخورن، بعد که بزرگتر میشن میخورن یا برعکس خوششون نمیاد. یه علتش ممکنه تغییر سلیقه باشه؛ تا الان دوست داشته، الان دیگه دوست نداره و چیزایی رو دوست داره که صدای خاصی نمیدن.
یه دلیل دیگه ممکنه که گوشِ بچه «هایپرسنسیتیو» شده باشه؛ یعنی حساسیت خیلی شدید به صدا پیدا کرده باشه. یعنی خیلی بلندتر از اون چیزی که من یک صدا رو میشنوم، بچه صدا رو میشنوه. این ممکنه مربوط به نوع رشدش باشه یا ممکنه دلیلهای دیگهای داشته باشه که من نمیخوام بگم.
دلیل اینکه نمیخوام بگم اینه که وقتی ما اطلاعات کم و ناقص داریم، اگه من یهو یه اسمی بهتون بگم، شما کل فکرتون میره این طرف که نکنه این جوریه یا نکنه اونجوریه. چیز مهمی هم نیست؛ یعنی اگه این چیزی که ممکنه باشه تو بچه باشه، این خودش رو تا سه-چهار سالگی نشون میده و الان هیچ کاری نمیشه کرد؛ باید صبر کنید.
ولی احتمال ۹۹ درصد بچه سلیقهش عوض شده. خب چیزایی بهش بدین که صدا نداره؛ بهش عروسکی بدین که بیصداست، اجزای کوچیک نداره که بچه خدایی نکرده بتونه بکنه یا بخوره و چیزایی که برای بچه خطرناک نیست. یا مثلاً لگوهایی که قطعههای خیلی خیلی بزرگ دارن و بچه میتونه اینور اونور کنه، تو دهنش بکنه و بازی کنه؛ از اینجور چیزا براش بگیرین.
در مورد صدا هم امتحان کنین. مثلاً یک داستان براش بذارین اسباببازی نباشه لزوماً؛ یه داستان بذارین که با صدای خودتون نباشهها میتونین از یکی از داستانهای پیج من استفاده کنین تا صدای آشنا نباشه. ببینین اگر بذارین بازم یهو میزنه زیر گریه؟ یه دو-سه بار امتحان کنین. اگه دفعهٔ اول گریه کرد، ببینین دفعهٔ دوم و سوم هم گریه میکنه یا نه. میخوام ببینم که حساسیتش به صداهای غیرآشنا و بلنده یا اینکه نه، فقط اسباببازی صدادار رو دوست نداره.

