پسر سه سالشه و برای خوابیدن خیلی مقاومت می‌کنه و خوابش تنظیم نمی‌شه. هر کاری می‌کنم فایده نداره. چیکار کنم؟

پاسخ: دکتر طناز فرازی
عزیزم، بچه‌ها با خواب خیلی متغیرند. درسته که تو کتاب‌های رشد یک میزانِ ساعتِ خوابی رو برای هر سنی از وقتی بچه به دنیا میاد، مثلاً تا ده‌یازده سالگی، تعیین کردن. بچه که به دنیا میاد نمی‌دونم ۱۸ ساعت، بعد می‌شه این‌قدر ۱۴ ساعت، این‌قدر ۱۶ ساعت. بچه که تا معمولاً زیرِ هفت‌هشت سال، می‌گن که بعد ۱۱-۱۲ ساعت در روز بخوابه. حالا این خواب تو خیلی از بچه‌ها تیکه‌تیکه است. یعنی بچه شب شش ساعت می‌خوابه، بعد بین صبح و مثلاً ظهر ساعت ۱ که می‌خواد غذا بخوره یه ساعت و نیم، دو ساعت می‌خوابه، عصر هم یه ساعت و نیم، دو ساعت می‌خوابه. این اوکیه، اشکال نداره، ده‌ یازده ساعتش رو پُر می‌کنه.
ولی یه سری بچه هم هستن که اصلاً از این قانون‌ها پیروی نمی‌کنن و اوکی‌ هستن، ضربه نمی‌خورن. ما آدمِ بزرگا هم همینیم. من الان از سنِ ۲۰-۲۱ سالگیم سالهاست که کلاً در طولِ روز سه‌چهار ساعت می‌خوابم، برای من این سه‌ چهار ساعت کار می‌کنه، نه خستم، نه تمرکزم کم شده، از قوای فیزیکیم کم شده، نه حافظه‌م خراب شده. به سیستمِ من و زندگیِ من سه‌چهار ساعت خواب می‌خوره. خیلی از آدم‌های دیگه سه‌چهار ساعت خواب بعد از دو هفته از پا درشون میاره. یه سری از آدما هستن حتماً هفت‌ هشت ساعت بخوابن. یه سری هستن ۱۲ ساعت اگه نخوابه نمی‌تونه اصلاً فعالیت کنه. می‌دونین چی می‌گم؟ بچه‌ها هم همینن.
یه بچه‌ای هست بچهٔ شبه. شب، به‌خصوص بزرگ‌تر که می‌شه اینو بیشتر متوجه می‌شین، شب راحت‌تر می‌تونه تمرکز کنه، درس بخونه، تا ۱۰-۱۱-۱۲ بیدار می‌مونه، درس می‌خونه. از اونور هم ۷ صبح پا می‌شه، می‌ره مدرسه، عصر می‌خوابه. یه بچهٔ دیگه هست بچهٔ صبح، شب ساعت ۹ می‌خوابه، صبح ساعت ۴ و نیم-۵ پا می‌شه، درس می‌خونه، کاراش رو می‌کنه، می‌ره، باز ساعت ۹ و نیم-۱۰ شب بیهوش می‌شه، می‌خوابه. یه بچه‌ای هست هشت ساعت در روز می‌خوابه، به همهٔ کاراش می‌رسه، تمرکزش به هم نمی‌ریزه. یه بچه باید تو سنِ بچهٔ شما ۱۰ ساعت بخوابه.
نگران نباشید تا زمانی که بچه فعالیتش اوکیه، قدرتِ تمرکزش اوکیه، خوابش اون‌قدر ایجادِ اشکال نمی‌کنه. مگه اینکه خیلی خیلی کم باشه، مثلاً بچه سه‌سالشه، باید ۱۰-۱۱ ساعت بخوابه، ۵ ساعت می‌خوابه کلاً. ولی اگه بچه ۶ ساعت خوابِ مداوم داره، یه ساعت صبح چُرت می‌زنه، دو ساعت بعدازظهر، می‌شه ۹ ساعت، کافیه، اشکالی نداره.
یه مسئلهٔ دیگه اینه که پسربچه‌ها به‌خصوص تا وقتی که فیزیکی خسته نباشن، خوابشون نمی‌بره. هر چقدر من از نظرِ فکری باهاشون تو خونه کار کنم، اگه فعالیتِ فیزیکیِ بچتون کمه، بیشتر بیشترش کنین. اجازه بدین فوتبال بازی کنه، ببرینش پارک، بدو‌بدو کنه. خسته که بشه، بیهوش می‌شه، می‌گیره می‌خوابه.
یه علتِ دیگش تو بچه‌ها ممکنه برای اینکه فاصلهٔ زمانی که شام می‌خورن تا زمانی که می‌خوابن بیشتر از دو ساعته، اون شام هضم می‌شه، بچه هم پسربچه است دیگه، تحرک داره، گرسنه‌ هست، خوابش نمی‌بره. ولی نمی‌دونه چرا خوابش نمی‌بره. از گرسنگیه که نمی‌تونه بخوابه، شکمش خالیه.
یه علتِ دیگه ممکنه که ساعتی که عصر می‌خوابه دیره. مثلاً به‌جای اینکه ساعت ۲ تا ۳ بخوابه، شما اجازه بدین ۵ تا ۶ بخوابه، خب قطعاً بچه که ۵ تا ۶ بعدازظهر خوابیده، شب تا ساعت ۱۰-۱۰ و نیم خوابش نمی‌بره. خیلی دلیل ممکنه داشته باشه، به همهٔ اینا با هم باید دقت کنید.