سوال کامل مخاطب: قبلاً گفتید پارتنری که دست بزن داره و پرخاشگره، معمولاً با بالا رفتن سن رفتارش بدتر هم میشه. اما سوالم اینه که اگه واقعاً بپذیره مشکل داره، بخواد رو خودش کار کنه و برای درمان و بهتر شدن قدم برداره چی؟ آیا در این صورت امیدی به تغییر قطعی و درست شدنش هست؟
پاسخ: دکتر طناز فرازی
ببینین ما رفتارهامونو میتونیم اگه خودمون بخوایم (یعنی اگر خودم متوجه باشم که یک رفتار من اشتباهه و خیلی دلم میخواد اون رفتار اشتباهم رو درست بکنم، کمک هم بگیرم از یه آدمِ وارد، از مشاور، از روانشناس، و اون تمرینا رو انجام بدم و وقت بذارم)، اون رفتار بد رو تا حدود زیادی میتونم تعدیل کنم؛ اونم حتی تغییر نمیتونیم بدیم بهصورت کلی.
خیلی جالبه، اگه توی خانوادهها نگاه کنین میبینیم که کسایی که سناشون بالاتره، مثلاً قبلاً ۲ سال، ۳ سال، ۴ سال، ۵ سال قبل خیلی تمیزتر لباس میپوشیدن یا غذا میخوردن یا اینا، و با بالا رفتن سن این هی داره بدتر میشه. بدتر نمیشه، داره برمیگرده به اون چیزی که بوده که سعی میکردن همیشه بهترش بکنن؛ چون دیگه رفته سنِ بالا، دلیلی نمیبینن، برمیگرده به اون اول و میگم، این از قسمت رفتار؛ یه سری چیزا جزو شخصیت ماست و وقتی جزو شخصیتمونه اصلاً تغییر نمیکنه. من ممکنه اینجوری وانمود بکنم که این خصوصیت اخلاقی رو ندارم و اینجوری نیست. دارم فقط وانمود میکنم که اینجوری نیست و دارم فیلم بازی میکنم.
شما فکر میکنین که وقتی یه چیزی پایه شخصیت منه که ما همیشه میگیم تا ۸-۹ سالگی شکل میگیره تموم میشه میره، و بعد از اون خیلی کم ممکنه جابهجا بشه (حالا طرف ۲۸-۹ سالشه، ۳۰ سالشه، کامل فرم گرفته، دستِبزنم داره، اصلاحم نمیشه، به این خانمم گفته: «آقا اگه میخوای با من باشی بدون که من میزنم، من این اخلاقممه»)، وقتی اینجوریه، شما واقعاً فکر میکنید که بهتر میشه؟
زدن صرفاً یک رفتار یا یک عادت نیست که من عادت کردم بزنم؛ مثل اینکه مثلاً عادت کردم آدامس بخورم، الان عادتمو برمیگردونم دیگه آدامس نمیخورم. اصلاً اینجوری نیست. معمولاً کسانی که میزنن یا کنترل خشم ندارند، یا یه خشم نهان (خشمی که آشکار نیست، یهو میاد بالا) اونو دارن. یا کسایی هستند که از جای دیگه یه مسئلهای هست که داره اذیتشون میکنه که اینجوری به دستبزن رسیده، یا حرف زدنِ درست، تعامل درست، صحبت کردن درست و بحث درست بلد نیستند. اینا چهجوری میخواد همش اصلاح بشه؟ نمیشه. بخواد هم بشه، شاید یهخورده بعضیاش تغییر کنه، ولی در طول زمان قطعاً با فشار زندگی بدتر میشه.

